Contact: Frederic Amant, chemotherapy@cancerinpregnancy.org

Keywords: kanker, studies, zwangerschap

Datum: 21-11-2005

Kanker tijdens de zwangerschap

Uw medewerking wordt gevraagd voor deze internationale multicentrische studie betreffende vrouwen die gediagnosticeerd worden met kanker tijdens de zwangerschap.

Achtergrond
Naar schatting wordt kanker gediagnosticeerd tijdens 1 op 1000 tot 1500 zwangerschappen. In Vlaanderen komt dit neer op een 60-tal zwangere vrouwen met een kankerdiagnose per jaar. De meest voorkomende maligniteiten bij vrouwen van reproductieve leeftijd zijn borstkanker, cervixcarcinoom, leukemie, lymfoom en melanoom. De noodzaak van een oncologische behandeling bij zwangere vrouwen stelt de artsen voor een grote uitdaging, doordat chemo- en/of radiotherapie intuïtief niet verenigbaar lijkt met de ontwikkeling en groei van een foetus. Bezorgdheid over potentiële teratogene effecten leidt nog vaak tot een zwangerschapsafbreking. Anderzijds kan het uitstellen van de oncologische behandeling tot na de bevalling leiden tot een slechtere prognose voor de moeder, en kan een preterme partus zeer nadelige effecten hebben op de neonaat.
Hoewel de data nog beperkt zijn, lijkt de prognose van zwangere patiënten die behandeld worden met de huidige standaard therapie voor de betreffende tumor niet slechter dan bij niet zwangere patiënten. De tot hiertoe beschikbare retrospectieve data tonen dat chemotherapie vanaf het tweede trimester geen verhoogd risico op congenitale afwijkingen geeft en ook radiotherapie lijkt in bepaalde gevallen mogelijk indien er voldoende afstand is tot de zwangere baarmoeder. Er zijn echter weinig gegevens bekend over de langetermijn ontwikkeling van kinderen die in-utero werden blootgesteld aan cytotoxische stoffen. Voorzichtigheid en nader onderzoek is daarom aangewezen.

Onderzoek
In 2004 werd vanuit het UZ Leuven een internationaal en multidisciplinair onderzoeksteam opgericht bestaande uit gynaecologen, kinderartsen, hematologen, farmacologen, medisch oncologen en gynaecologische oncologen, met bijzondere interesse in het probleem van kanker tijdens de zwangerschap. Met een multicentrisch en internationale aanpak willen wij het probleem van kanker(behandeling) bij zwangere vrouwen zo goed mogelijk in kaart brengen en de patiënten en hun families zo goed mogelijk informeren en begeleiden in deze complexe situatie. Deelnemende landen tot nu toe zijn Belgie, Nederland, Luxemburg, Frankrijk (Lille) en Tsjechië.
Het eerste deel van dit onderzoeksproject bestaat uit een zowel retro- als prospectieve registratiestudie, waarbij gegevens verzameld worden betreffende de kankerdiagnose -en behandeling, het verloop van de zwangerschap en de bevalling, en de uitkomst van moeder en kind. In het tweede deel wordt de farmacokinetiek van chemotherapeutica bij zwangere vrouwen bestudeerd. Verder worden ook de structurele en functionele effecten van chemotherapietoediening tijdens de zwangerschap op de placenta nagekeken.
Het derde deel van dit project onderzoekt de psychologische impact en coping-mechanismen bij patiënten die geconfronteerd worden met kanker tijdens de zwangerschap, en bij hun partners. Door de psychische noden nader te bestuderen willen wij nagaan op welke manier patiënten en hun partners zo optimaal mogelijk kunnen worden begeleid en ondersteund.
In het vierde deel onderzoeken we de lange-termijn uitkomst van kinderen die prenataal werden blootgesteld aan chemotherapie en/of radiotherapie. De kinderen worden op een leeftijd van 18 maanden, en nadien op 6, 9, 12, 15, en 18 jaar uitgenodigd voor een algemeen lichamelijk onderzoek en een nauwgezette neurologische en cardiologische opvolging.

Inclusie
Alle vrouwen die gediagnosticeerd worden met kanker tijdens de zwangerschap komen in aanmerking voor deel 1 en 3 (registratiestudie en psychologische impact), ongeacht het type maligniteit en de zwangerschapsduur. Vrouwen die een zwangerschapsterminatie ondergaan of geen behandeling krijgen tijdens de zwangerschap komen hiervoor ook zeker in aanmerking.
Patiënten die een chemotherapie behandeling ondergaan tijdens de zwangerschap worden daarnaast ook uitgenodigd voor deelname aan de farmacokinetiekstudie (deel 2).
Kinderen die prenataal werden blootgesteld aan chemotherapie of radiotherapie komen in aanmerking voor deel 4 (lange termijn opvolging van de kinderen). Dit kan postpartum met de ouders besproken worden.
Indien u in uw praktijk patiënten met deze problematiek behandeld (heeft), willen wij uw medewerking vragen aan ons onderzoek. In eerste instantie willen wij u vragen deze patiënten te registreren, hetgeen ook anoniem kan, via www.cancerinpregnancy.org. Bij interesse of inclusie in de andere onderzoeksdelen kan u ons steeds contacteren voor meer praktische informatie, de brochure met patienteninformatie en informed consents.
Met de website www.cancerinpregnancy.org proberen we ook bij te dragen aan een platform waarbij de patiënte en haar familie meer informatie kunnen vinden over diagnostiek en behandeling van kanker tijdens een zwangerschap. Deze website werd in april 2010 geheel vernieuwd; tevens bestaat nu ook de mogelijkheid om via een patiëntenforum in contact te komen met lotgenoten. Dit blijkt zeer bevorderlijk te zijn voor het verwerkingsproces.
Indien er nog vragen zijn kunt u ons uiteraard altijd contacteren. Onze onderzoekers zijn zeer bereid om u te helpen waar nodig.
Dank bij voorbaat voor uw tijd en medewerking.

Onderzoekers en contactgegevens
Frédéric Amant, Mina Mhallem Gziri, Sileny Han, Liesbeth Heyns, Kristel Van Calsteren.

UZ Gasthuisberg, KU Leuven
Herestraat 49
3000 Leuven
Tel: +32.16.344252
Email: Cancerinpregnancy@uzleuven.be
Website : www.cancerinpregnancy.org

Referenties
Cardonick E, Iacobucci A. Use of chemotherapy during human pregnancy. Lancet Oncol 2004; 5:283-91.
Hahn ME, Johnson PH, Gordon N, et al. Treatment of pregnant breast cancer patients and outcomes of children exposed to chemotherapy in utero. Cancer 2006; 107: 1219-26.
Moran BJ, Yano H, Al Zahir N, Farquharson M. Conflicting priorities in surgical intervention for cancer in pregnancy. Lancet Oncol 2007; 8: 536-44.
Van Calsteren K, Heyns L, De Smet F, et al. Cancer during pregnancy: an analysis of 215 patients emphasizing the obstetrical and the neonatal outcomes. J Clin Oncol 2009; 28:683-689.

Doctoraatsverdediging ‘chemotherapie tijdens de zwangerschap: farmacokinetiek en de impact op de foetale neurologische ontwikkeling’. Kristel Van Calsteren, K.U. Leuven, 22 oktober 2009.